Tıp, kültür tarihimiz ve Selçuklular başta olmak üzere pek çok konuda eserler veren Prof. Dr. Feridun Nafiz Uzluk Aksaray’da 1929-1932 arasında toplam iki buçuk yıl hekim olarak görev yapmıştır. Kendisi araştırmaya/öğrenmeye ve öğretmeye doymayan birisi olduğundan o kadar işin içinde kısıtlı imkanlara rağmen Aksaray tarihi hakkında da tedkikler yapmıştır. Bunlar küçük ebatta 12 sayfadır. Birkaç kitaba ortak imza attığımız ağabeyim Zekai Erdal ile bu notlar hakkında makale yazdık. Sanat tarihçisi olan Erdal notların bu husustaki önemine dikkat çeken tespitlerde bulundu. Ben de Feridun Nafiz Bey’in Aksaray’daki hizmetini yazdım. Ortaklaşa olarak bu 12 sayfayı günümüz Türkçesine çevirdik. Bazı yerleri okuyamadığımızdan belirterek yayınladık ama bir de yanlış okumalar olabilir. Tespit ederseniz lütfen bize mail ile bildiriniz. (www.turkiyatjournal.com/Makaleler)

Makalenin öz kısmında birkaç imla hatası vardır. Mesela Aşıklı yerine Âşıklı yazılmasının sorumlusu biz değiliz. Yayınlanmadan evvel redaktör son okumaları/düzeltmeleri yaparken farkında olmadan bu şekilde yazmış ya otomatik düzeltmeyi fark edememiş olabilir.

Feridun Nafiz Bey kimdir?

Ankara Üniversitesi Tıp Tarihi Bölümü’nün kurucusu, büyük kültür adamı,Mevlâna Celalettin Rumi ailesinden Feridun Nafiz Uzluk 1902 yılında Konya’da (Ereğli)doğmuştur. Babası yemen şehitlerinden Ahmet Hamdi Bey’dir. KardeşiŞehabettin Bey’le beraber anneleri MesnevîhânSâlih Beyzâde Ali Çelebi’nin kızı SıddıkaHanımözverili eğitimi ile Konya’da yaşamışlar, Uzluk aynı şehirdeİdadiyi bitirerek İstanbul Tıp Fakültesi’ne girmiştir. 1919’da başladığı tıbbiyeyi 1924’tebitirmiştir. 1925 yılında stajını tamamlayıp tabip diplomasını aldıktan sonra Ordu’nun, Mesudiye Kazası’nda göreve başlamıştır.

Burada üç yıl hizmetten soran 1928 Ağustos’unda Konya Memleket Hastanesi Dâhiliye asistanlığına tayin edilmiştir. 1929 Mart’ında Konya mıntıkası sıtma mücadele merkez tabipliğine, sonra Aksaray Vilayet Merkezi’ndeki Sıtma Mücadele Şubesi’nde iki buçuk sene çalışmıştır (1929-1932). 1932 Nisan’ında istifa ederek Almanya’ (Münih Tıp Fakültesi’nin FriedrichvonMuller idaresindeki) Tıp Fakültesi’nde 2. Dâhiliye Kliniği’nde ve laboratuvarında çalışarak sertifika almış, yine aynı fakültenin Hijyen Enstitüsü’nde ve bu şehirde bulunan Devlet Bakteriyoloji Enstitüsü’ne devam ederek sertifika almıştır.

1935 yılında memlekete döndükten sonra Sağlık Bakanlığı’nda Trakya Umumi Müfettişliğinde seyyar salgın hastalıkları tabipliğine tayin edilmiştir. Bir sene sonra Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü Çiçek Aşısı Mütehassıslığına tayin edilmiştir. 1946 yılına kadar bu Enstitü’nün muhtelif servislerinde çalışmıştır. Aynı senede Ankara Tıp Fakültesi’nin Tıp Tarihi ve Deontoloji Enstitüsü’ne Profesör seçilmiştir. 1949, 1950, 1954 senelerinde dış memleketlerde tetkiklerde bulunmuştur. Prof. Dr. Feridun Nafiz Uzluk, 13 Temmuz 1972’de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden emekliye ayrılmış ve 27 Eylül 1974’te 72 yaşındayken vefat etmiştir.

Yazmayı ciddî bir vazife gibi gören Uzluk’un ilk yazısı Kazancıgil’in tespitine göre 1922’de Peyam-ı Sabah’ta çıkmıştır. Daha sonraki yıllarda Konya’da Babalık ve Aksaray Gazetesi’nde makaleleri yayınlanır.

Feridun Nâfiz Bey’in Aksaray’daki Hizmetleri

Aksaray’daki görevine Eylül 1929’da2 başlayan Feridun Nafiz Bey “Sıtma Mücadele Tabibi” olarak hizmet etmiştir. Gayet aktif birisi olduğu gazetelerdeki haberlere yansıyan Nafiz Bey’i Aksaraylılar çok sevmiş3. 28 yaşında genç bir doktor iken Aksaray’da ameliyata da4 girmiştir. Aksaray Vilayet Gazetesi’nde kendi adıyla hastalıklarhakkında5 halkı bilgilendirirken6, “Baysungur” mahlasıyla da daha çok tarih-kültür alanlarında yazmayı tercih etmiştir7. Sadece sıtma hastalarını tedavi etmekle görevini sınırlamadığını8 gerektiğinde arazide incelemeler yaptığını, çalışmaları yerinde tetkik ettiğini de gazetedeki haberlerden öğreniyoruz9. Başarılı çalışmalarından dolayı kendisi taltif edilmiştir. “Kıymetli Bir Memurumuza Takdirname” başlığı altındaki yazılanlar aynen şöyledir:

“Sıtma mücadelesinde gösterdiği meşkur ve müsmir faaliyetini zaman zaman kaydettiğimiz Sıtma Mücadele tabibi kıymetli doktorlarımızdan Feridun Nafiz Bey’in faaliyet ve mesaisi Sıhhat Ve İçtimai Muavenet Vekaleti Celilesi’nce şayan-ı takdir görülmüş ve mümaileyh aşağıya aynen koyduğumuz takdirname ile taltif edilmiştir. Bu kıymetli kardeşimizi samimiyetle tebrik ederiz”.

1932 Nisan’ında Feridun Nafiz Bey'in Almanya’da tahsilini devam ettirmek için Aksaray’daki görevinden istifa etmiştir (Aksaray Vilayet Gazetesi, Nr:278 (27 Nisan 1932): 1). 27 Nisan 1932 tarihli Aksaray Vilayet Gazetesi’nde “Aziz Aksaraylılar! Allah’a ısmarladık” başlığı altında veda yazısı kaleme almıştır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.